Skip Navigation LinksMilieupaniek-Is-Nergens-Goed-Voor---Reactie-Op-Professor-Van-Boetzelaer

Milieupaniek is nergens goed voor

Prof. Olaf van Boetzelaer sprak hier vorige week over het 'uitroeien' van dieren en planten. Zeeën worden volgens hem 'ontledigd' en dreigen te veranderen in 'natte woestijnen' en op het land vindt volgens hem een vergelijkbare milieucatastrofe plaats.  Hij is zo onder de indruk van het malheur van onze planeet dat hij uitroept: 'Het is vijf voor twaalf. Publieke opinie en politici: wordt wakker!', zich blijkbaar niet realiserend dat een veel verstandiger advies is om rond dat tijdstip naar bed te gaan.

Van Boetzelaers betoog is een typische milieu-jeremiade. Die bestaan altijd uit een salvo van aankondigingen van planetaire catastrofes, in zo weinig mogelijk tijd moeten zo veel mogelijk potentiële rampen worden opgesomd. Van enigerlei diepgang is geen sprake, de betreffende alarmist weet van de afzonderlijke problemen doorgaans bar weinig af, en zodra je dan ook tegenwerpt dat Catastrofe X toch niet zo waarschijnlijk is, switcht hij razendsnel naar Catastrofe Y of Z. Hij kan namelijk helemaal niet meer serieus en rustig naar een probleem kijken,  hij is in paniek en hoopt dat jij dat ook raakt. Toch denk ik dat er minder aanleiding is voor paniek dan Van Boetzelaer suggereert.

Van één van de bedreigde diersoorten die Van Boetzelaer aanvoert weet ik toevallig wat af: de ijsbeer. Deze diersoort wordt in de media als bedreigd gezien, maar dat lijkt vooral een marketingtruc van de natuurorganisaties want het gaat uitstekend met de ijsbeer. Er zijn er op het ogenblik tussen de 21.000 – 27.000 en dat is twee tot drie keer zo veel als een halve eeuw terug (8.000-10.000). Ze werden toen overmatig bejaagd maar door een succesvolle regulatie daarvan namen ze zo fors in aantal toe dat Groenland en Canada onlangs besloten tot het verhogen van het quotum dat bejaagd mag worden.

Er zijn in het poolgebied ongeveer 20 ijsberenkolonies en met de meeste daarvan gaat het gewoon goed. Daar hoor je dan ook niets over. Maar er is één kolonie die in de afgelopen jaren ongeveer 150 beren kleiner is geworden. Op die ene kolonie zijn de rampberichten gebaseerd. Incidenten worden onvoorstelbaar breed uitgemeten, zoals vorig jaar het verdrinken van vier ijsberen.

Ja maar is dat geen aankondiging van de klimaatverandering?

Zou best kunnen, zo'n duizend jaar geleden was er veel minder ijs op Groenland, er leefden herten en er was landbouw. Voor de ijsbeer was er toen veel minder ruimte. Klimaatveranderingen zijn van alle tijden en de natuur gaat gewoon mee: soms zijn er veel ijsberen, soms minder. De natuur is geen museum waar alles voor de eeuwigheid moet worden bewaard. Het zou ook best kunnen zijn dat de mens hieraan een bijdrage levert, alhoewel de bewijsvoering hiervoor erg mager is.

Een groep economen verzameld in de 'Kopenhagen Consensus' heeft zich onlangs gebogen over de vraag: wat zijn nu werkelijk urgente wereldproblemen. Hoe kunnen we ons beperkte geld en aandacht zo besteden dat we daar een maximaal aantal mensen mee in leven houden. De conclusie was dat dan vooral aandacht moest gaan naar de bestrijding van besmettelijke ziektes en de drinkwatervoorziening. Het tegenhouden van klimaatverandering kwam pas op de 27e plaats.

Of de orang oetang werkelijk op uitsterven staat weet ik niet (ik wantrouw die cijfers altijd)  maar als dat gebeurt door de aanleg van een palmolieplantage, dan weet ik wel wie we daar de schuld van moeten geven: de milieubeweging. We hebben ons gecommitteerd tot het gebruik van 'groene energie' en dat kost nu eenmaal een enorme hoeveelheid ruimte in de vorm van natuurgebieden die geofferd zullen worden aan windmolens, zonnecollectoren of plantages. Met kernenergie hoeft dat niet, maar die weg heeft de milieubeweging met een decennialange angstcampagne geblokkeerd.

Dan de 'ontlediging' van de zeeën. Het is waar dat er wereldwijd sprake is van een forse overbevissing. Het is onwaarschijnlijk dat we complete vissoorten uit kunnen roeien, de eerste slachtoffers zullen vooral de vissers zijn: die raken hun broodvoorziening kwijt, de  visstand herstelt zich wel weer.

De oplossing van dit probleem zit m in het behandelen van vissers als de boeren van de zee: geef ze eigendomsrechten op stukjes zee of zeebodem of delen van de oogst. Dan hebben ze er baat bij om goed daarvoor te zorgen. Nu is de zee 'van ons allemaal' en dat is een invitatie tot plundering. Als we kippen zouden vangen zoals we nu vissen, dan  zouden ze in no time een bedreigde diersoort worden. Deze eigendomsgerichte benadering wordt al in allerlei visgebieden over de wereld  reeds succesvol toegepast.

Samenvattend: het gaat beduidend minder slecht met de planeet dan Van Boetzelaer ons wil doen geloven. En als je naar de geschiedenis kijkt dan kun je alleen maar concluderen: het gaat beter dan ooit tevoren. Dat wil niet zeggen dat we geen problemen hebben, die zijn er nog plenty, maar paniek zaaien werkt averechts.

28 augustus 2006 (Katholiek Nieuwsblad?)